Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) Çevre Bilimleri Enstitüsü Müdürü Yrd. Doç. Dr. Salih Gücel'den, çölleşme uyarısı geldi.
Yakın Doğu Üniversitesi (YDÜ) Çevre Bilimleri Enstitüsü Müdürü Yrd. Doç. Dr. Salih Gücel, ülkenin çölleşme tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu kaydederek, “Çölleşme ile ilgili tehlike çanları çalıyor” dedi.
YDÜ’den yapılan açıklamaya göre Yrd. Doç. Dr. Salih Gücel, küresel iklim değişikliği nedeniyle son dönemde KKTC’de yaşanan tarımsal ürün kayıplarının, ağaçların kurumasının, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının zayıflamasının ve su kesintilerinin yaşanmasının, KKTC için tehlike çanlarının çalmaya başladığının kanıtı olduğunu belirtti.
Yeryüzünde kurak arazilere sahip yaklaşık 110 ülkenin potansiyel bir çölleşme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını kaydeden Gücel, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)’in, çölleşmenin küresel maliyetinin yılda 42 milyar ABD Doları olduğunu öngördüklerini belirtti.
Kıbrıs’ın sahip olduğu iklim ve özellikle de yağış rejimi özellikleri yüzünden, su kaynakları açısından zengin bir ülke olmadığına dikkat çeken Gücel, “Bu yüzden 1970'li yılların başında beri, Orta ve Doğu Akdeniz havzasında sürmekte olan kuraklaşma eğiliminin kuvvetlenebileceği olasılığı da dikkate alınarak, gelecekte ciddi su sıkıntısının önüne geçmek için yasalarla desteklenen gerçekçi su politikalarının oluşturulması, gelişme sınırlarının bir planlama ile belirlenmesi ve ivedilikle hayata geçirilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.
Yaşanan kuraklık sorununun, bu seneye mahsus olmadığının bilincine varıp gelecek yıllar için her sektöre uygun önlem programlarının başlatılması gerektiğini dile getiren Gücel, bu uygulamalara öncelikle su kullanımının en fazla olduğu tarımda, geleneksel sulama yöntemlerinin yerine, sızma ve buharlaşma yoluyla su kaybının en az olduğu basınçlı-kapalı borulu sulama yöntemlerinin (damla sulama) kullanılması gerektiğini belirtti.
Yeraltı su kaynaklarının yanlış yönetiminden kaynaklanan sorunlar ve ciddi yasal düzenlemelerle denetim altına alınarak çözümlenmesi gerektiğine dikkat çeken Gücel, “Böylece, yeraltı su hazneleri korunarak ‘kötü’ günler için saklanmalı; gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, zorunlu kalmadıkça, sulama, enerji ve sanayide yeraltı suları yerine, yağışlardan beslenen yüzey suları ( yapay göl, gölet ve barajlar) kullanılmalı ve özellikle tüm binalarda yağmur suyunun tutulması teşvik edilmelidir” dedi.
Su kullanımının ve sulamada tasarrufun özendirilmesi gerektiğini dil getiren Salih Gücel, aşırı su kullanımının engellenmesi için yaşam için gerekli miktarın üzerinde kullanılan su için yüksek bedel talep edilmesi gerektiğini kaydetti.
Gelecekte daha sıcak ve kurak koşullar dikkate alınarak, daha kurakçıl ve sıcak koşullara uygun tarımsal bitki çeşitlerinin belirlenmesi gerektiğini söyleyen Gücel, özellikle adaptasyon konusunda araştırma projeleri geliştirilmesi ve bunların desteklenmesi gerektiğini kaydetti.
“Sürdürülebilir tarım ve ormancılık ilkeleri uygulanmalı, tarım ve orman arazilerinin amaç dışı kullanımı önlenmeli; ormanların birer karbon yutağı olduğu da dikkate alınarak, ormanlaştırma, erozyon denetimi ve çayır/mera iyileştirmesi için bütçeden yeterli kaynak aktarılmalıdır” ifadelerini kullanan Salih Gücel, öncelikli olarak bu konularda yapılacak atılımların, KKTC’nin gelecekte yaşaması muhtemel kuraklık sorunlarına daha hazırlıklı olunması ve yaşanabilecek kuraklığı daha az sorunla atlatmasına neden olacağını belirtti.
